Antwoorden op Phytohpthora vragen van de Aardappeldemodag

Op de aardappeldemodag onlangs kreeg ik een groot aantal vragen over Phytophthora. In dit artikel probeer ik op al deze vragen een antwoord te geven.

Phytophthora

1. Wanneer zijn we vrij van Phytophtora? Er wordt al jaren gewerkt aan resistente rassen echter steeds wordt de resistentie doorbroken. Wel hebben we rassen die minder gevoelig zijn voor Phytophthora maar vooralsnog kunnen we niet zonder chemische middelen.

2. Hoe kan ik het beste Phytophthora uit het gewas houden? Door op de juiste momenten het juiste middel te spuiten. Zorg voor een goede bescherming als er kritische perioden zijn. Zo past het middel Revus goed in de loofgroeifase en Shirlan in de knolvullingsfase als de loofgroei is gestopt.

3. Een middel toevoegen waarvan je zou kunnen zien hoeveel actieve stof nog aanwezig is op het blad i.v.m. herhaling van bespuiting? Bij sommige middelen kun je het middel op het blad zien. Echter dit is geen garantie voor een goede bescherming. Middelen die in de waslaag of door het blad worden opgenomen zoals Revus laten geen zichtbaar residu achter maar beschermen wel.

4. Kan er in een gewas dat helemaal dood is nog knolphytophthora komen? In een dood gewas kan geen Phytophthora komen. Phytophthora heeft groen blad nodig. Echter we zien wel dat in een perceel waar het loof dood is toch nog knolphytophthora kan optreden. Het is niet wetenschappelijk aangetoond maar het lijkt erop dat sporenwolken die over het perceel waaien bij hevige regenval neerslaan op de grond en knollen infecteren.

5. Hoe schadelijk is water tussen de ruggen? Water tussen de ruggen is in principe niet schadelijk voor Phytophthora maar wel voor waterrot.

6. Hoe lang is de bescherming maximaal op aardappel ziekte? Dat is per middel verschillend. Zo zijn er middelen die enkele dagen vooruit en enkele dagen achteruit werken. Er zijn ook middelen die lang vooruit werken. Als je kijkt naar het middel Revus geeft deze bij de volle dosering minimaal 7 dagen bescherming.

7. Kun je het hele seizoen 0,3L Shirlan spuiten? Niet zondermeer. Dat is afhankelijk van het groeistadium en de ziektedruk. In een groeiend gewas is Shirlan niet het sterkste middel en kun je beter Revus inzetten. Als de loofgroei gestopt is en de ziektedruk is laag kun je met 0.3 l Shirlan uit de voeten. Bij hogere ziektedruk moet je 0.4 l Shirlan spuiten.

8. Waarom mag je niet meer dan 6x Revus spuiten? Dit is vastgelegd in de toelating. Bij alle middelen wordt tegenwoordig een beperking van het aantal bespuitingen opgelegd.

9. Wat kan het product Revus voor mij betekenen? Een uitstekende bescherming in de loofgroeifase ter bestrijding van Phytophthora. Revus krijgt niet voor niets de beste score van de Europese onderzoeksinstellingen. Revus betekent zekerheid in bescherming tegen Phytophthora vanwege het meegroeieffect in een groeiend gewas en de uitstekende regenvastheid.

10. Hoe ver kan ik terug in dosis van Revus? We hebben de beste resultaten gezien met 0.6 l Revus. Als er weinig ziektedruk is kun je in dosering terug naar 0.5 l. Als jein pootaardappelen met minerale olie spuit wordt de effectiviteit van Revus versterkt en kun je terug naar 0.5 l/ha. Echter houdt er wel rekening mee dat de zekerheid van je bespuiting afneemt naarmate de dosering verlaagd is.

11. Hoe snel is Revus regenvast met bijvoorbeeld 20 mm na een half uur? Er wordt verschil gemaakt tussen aandroogtijd en regenvastheid. Aandroogtijd is de tijd waarin het middel vast op of in het blad zit en er niet meer afregent. Regenvastheid geeft aan in hoeverre het middel na de aandroogtijd bij hevige regenval toch nog van het blad afregent. Revus heeft een snelle aandroogtijd 0.5-1 uur en is erg regenvast. Revus wordt namelijk opgenomen in de waslaag en kan er dan dus niet meer afspoelen. Revus is ook in dat opzicht één van de sterkste middelen. Zie ook de EU-tabel zoals in vele publicaties is te zien.

12. Als er geen nieuwe bladgroei meer is, kun je dan minder preventieve Phytophthora middelen gaan spuiten? Nee, alleen dan kun je andere preventieve middelen gebruiken. Er zijn preventieve middelen die met het loof meegroeien (Revus) en dus in de loofgroeifase gespoten moeten worden en er zijn preventieve middelen die niet met het loof meegroeien (Shirlan) en dus na de loofgroeifase gespoten moeten worden. In de laatstgenoemde periode is ook knolbescherming van belang. In 2010 hebben na een droge periode in de knolvullingsfase regen gekregen. Tijdens deze regen is het gewas weer gaan groeien en moet Shirlan in een korter interval (4-5 dagen) gespoten worden.

13. Hoe snel ontwikkelt Phytophthora resistentie tegen bestaande middelen? Niet snel. We weten allemaal dat er tegen Fubol Gold resistentie is ontwikkeld. De werkzame stof van Fubol Gold is bij verkeerd gebruik (op bestaande aantasting) erg gevoelig voor resistentie. Andere middelen worden jaar op jaar getoetst op resistentie en tot op heden is er nog niets van resistentie gevonden. Het is wel zo dat de schimmel agressiever wordt waardoor middelen anders ingezet moeten worden. Alle middelen doen het in meer of mindere mate goed mits op het juiste moment ingezet. Fubol Gold is overigens (alleen toegelaten in consumptieaardappelen) nog steeds een uitstekend middel mits preventief (vóór 1 juli) ingezet. In de praktijk worden tijdens de oogst van pootaardappelen op verschillende percelen aangetaste knollen waargenomen. Dit houdt in dat het volgend seizoen al vroeg ziektedruk kan optreden vanuit (latent) zieke knollen. Onder deze omstandigheden is het heel verstandig om in de eerste vier bespuitingen 2x Fubol Gold in te zetten.

14. Hoeveel mangaan bij Shirlan mengen en hoe lang om mangaan gebrek bij aardappelen te voorkomen? Mangaangebrek komt over het algemeen voor in op percelen met een hoge pH in een groeiend gewas, en dan alleen als het droog is. Op deze percelen is in de loofgroeifase 1 tot 2 kg Mn per ha genoeg. Deze kan over meerdere bespuitingen verdeeld worden.

15. Is Shirlan wel of niet aan resistentie onderhevig? Shirlan is niet aan resistentie onderhevig. Syngenta en ook Plant Research International van de Wageningen Universiteit hebben al vele testen gedaan. Er is nog nooit resistentie van Shirlan aangetoond. Shirlan is een contactfungicide en groeit niet mee met het gewas. Dit jaar hebben we later in het seizoen na een droge periode regen gehad waarbij er opnieuw loofgroei was. In perioden met veel nieuwe loofgroei moet je voor contactfungiciden het interval verkorten; als je dat niet doet kan het effect tegenvallen maar dit heeft niets met resistentie te maken.

16. Is de invloed van Phytophthora-resistentie niet van een te grote invloed op de aardappelmarkt? Er is geen sprake van Phytophthora resistentie tegen middelen met uitzondering van Fubol Gold. Of dit invloed heeft op de aardappelmarkt zou dus speculeren zijn. Wanneer Phytophthora resistent zou zijn voor alle middelen, zouden de aardappelen duur worden. Vooralsnog is dit gelukkig niet het geval.

17. Urean meespuiten met Phytophthora bestrijding? Dit is geen probleem. Echter als ook olie gespoten wordt kan dit verbranding geven op het blad.

Sclerotinia

18. Welke middelen werken tegen Sclerotinia in aardappelen en welke dosering? In de aardappelteelt is niets toegelaten ter bestrijding van Sclerotinia. Echter we weten dat Shirlan een goede nevenwerking heeft op Sclerotinia. Shirlan wordt dan ook veelvuldig na de loofgroeifase in aardappelen ingezet als knolbeschermer en Sclerotiniabestrijder. Op deze manier wordt eveneens de Sclerotiniaiadruk voor het volggewas beduidend verlaagd.

Alternaria

19. Hoever zijn de onderzoeken voor goede stoppende middelen tegen Alternaria als deze al aanwezig is in het perceel? Er zijn op dit moment geen stoppende middelen tegen Alternaria solani. Ook Alternaria solani zal preventief uit het gewas gehouden moeten worden . Hiervoor is de basis een gezond gewas op een gezonde grond. Alternaria is in tegenstelling tot Phytophthora een zwakte parasiet (slaat toe als het gewas in stress is). Alternaria solani is een afrijpingsziekte en kan met Amistar uitstekend besteden worden. Op het moment dat de eerste Alternaria vlekjes zichtbaar worden kan er met preventieve middelen, b.v. Amistar, gespoten worden om alternaria uit het gewas te houden. (zie ook http://www.syngentacropprotection.nl/ziekten_plagen/alternaria.shtm)